Koffie bestaat al eeuwen, maar *specialty coffee* (hoogwaardige koffie) is een recent fenomeen dat niet alleen onze opvattingen verandert, maar ook onze portemonnee en het straatbeeld in de meest vooraanstaande wijken. In Málaga deed *specialty coffee* zijn intrede dankzij Bertani Café in 2012. Sindsdien is het aantal zaken dat zich hierin specialiseert in enkele jaren tijd gegroeid van 1 naar 10, en tegenwoordig lijken het er wel meer dan 100 te zijn.
Vooral het historische centrum heeft zich opengesteld voor deze nieuwe culinaire trend. Waar je nog geen tien jaar geleden bordjes zag die het verschil uitlegden tussen een ‚mitad‘ en een ’sombra‘, vind je nu zaken waar koffie niet langer slechts een middel is om de ochtend door te komen, maar een product dat uitnodigt tot echt proeven en genieten.
Moeite met de prijs
Want om als ’specialty‘ te mogen gelden, moet de koffie aan bepaalde eisen voldoen. Er moet niet alleen rekening worden gehouden met criteria op het gebied van sociale en ecologische verantwoordelijkheid, maar de koffie moet ook een score van 80 of hoger halen op de kwaliteitsschaal van de SCA (Specialty Coffee Association). Misschien doet de 3 euro die soms voor een espresso wordt gevraagd dan iets minder pijn. Of misschien ook niet.
Menig inwoner van Málaga reageert verontwaardigd op zulke prijzen en weigert meer dan 2 euro voor koffie te betalen. Zij geven de voorkeur aan de vertrouwde, donker gebrande bonen van vroeger en willen dat de melk in hun ‚mitad‘ nog een beetje kookt wanneer deze aan tafel wordt geserveerd.
Koffie versus alcohol
Hoewel de overlap tussen liefhebbers van *specialty coffee* en leden van religieuze broederschappen waarschijnlijk verwaarloosbaar klein is, en het merendeel van de klanten bij zaken als Next Level en Santa Coffee Engels spreekt, is er ook een grote groep locals die liever 50 cent extra betaalt voor goede koffie dan kiest voor slechte koffie die bovendien je tong verbrandt. Maar het zou je – net als mij – verbazen waar de slechtste koffie van de stad te vinden is… al komen we daar later nog op terug.
Eerst moeten we nog ontdekken wat heeft gezorgd voor de explosieve groei van het aantal *specialty coffee*-zaken. Ik durf wel te stellen dat het geen toeval is dat deze opmars samenvalt met de afname van alcoholgebruik, vooral onder jongeren. Volgens sommige onderzoeken heeft Generatie Z de alcoholconsumptie met wel 60% verminderd ten opzichte van de vorige generatie, terwijl de consumptie van *specialty coffee* in de afgelopen twintig jaar juist met 80% is gegroeid.
Authentieke luxe
Dit zou kunnen doen vermoeden dat nieuwe generaties de drank van het uitgaan en stoom afblazen hebben ingeruild voor de drank van het werk. Maar Generatie Z heeft ervaringen zeker niet afgezworen; ze vinden ze opnieuw uit. In plaats van ’s nachts om twee uur met een mixdrankje de straat op te gaan, gaan ze er om zeven uur ’s ochtends op uit, op hun sneakers. En in plaats van zich op de een of andere manier naar bed te slepen, sluiten ze hun avontuur af met een *specialty coffee* als beloning en bekroning van hun inspanning.
Hoe belangrijk generatietrends ook zijn, de werkelijke reden voor het succes van *specialty coffee* ligt volgens mij hierin: het maakt een ogenschijnlijk onmogelijke belofte waar, namelijk die van een authentieke luxe die voor iedereen bereikbaar is. Iedereen kan zich een kop koffie veroorloven, zelfs als het de duurste van de stad is.
Voor mensen met de smaakpapillen van een koning maar het budget van een zwerver, zorgt zo’n kop koffie ervoor dat we ons net iets minder ellendig voelen. We kunnen ons geen lunch in een sterrenrestaurant veroorloven, maar wel een ontbijt; zo kunnen we, op bescheiden schaal, toch deelhebben aan het beste wat de stad te bieden heeft.
